Vinnuvernd



Að handleika byrðar
Sérstakar reglur hafa verið gefnar út af Vinnueftirlitinu um öryggi og hollustu þegar byrðar eru handleiknar. Þessum reglum er ætlað að auðvelda atvinnurekendum og starfsmönnum að skipuleggja vinnuna þannig að hættan á bakmeiðslum eða öðru heilsutjóni sé ávallt sem minnst. Reglurnar ná til allra vinnustaða og gilda um allar byrðar sem eru handleiknar, hvort sem þeim er lyft, ýtt á undan sér, þær dregnar o.s.frv.

Í reglum þessum kemur skýrt fram að atvinnurekandi skal gera ráðstafanir til þess að starfsmenn komist hjá því að handleika byrðar, annað hvort með breyttu skipulagi eða með því að nota hjálpartæki. Auðvitað er erfitt að setja fastar reglur um hámarksþyngd hluta sem einstaklingar mega handleika. Hæfileg þyngd hlýtur að ráðast af aðstæðum við vinnu, líkamsástandi einstaklinga, stærð og lögun byrðarinnar o.sfrv. Mestu skiptir að aðstæður sé metnar í hverju tilviki. Flestir eru þó sammála um að 50 kg byrði sé of þung fyrir einn mann.

Í reglum Vinnueftirlitsins er m.a. minnst á að leiðir á vinnustöðum skuli vera greiðfærar til að koma í veg fyrir að starfsmenn renni til eða hrasi. Hátt skal vera til lofts og vítt til veggja til að hægt sé að handleika byrðar í uppréttri stöðu. Þá er fjallað um vinnuaðstæður þegar byrðum er staflað, áhrif sífelldra endurtekninga og vinnu í miklum hita eða kulda. Einnig er nefnd nauðsyn þess að nota öryggisskó og vinnuhanska ef hætta er á meiðslum vegna byrðarinnar.

Atvinnurekendum er, samkvæmt þessum reglum, gert skylt að upplýsa starfsmenn um þessi efni, gefa leiðsögn í réttri líkamsbeitingu, koma á kennslu í notkun hjálpartækja og veita upplýsingar um þá áhættu sem þeir kunna að taka ef verkin eru ekki unnin rétt. Mikilvægt er að þeir sem hanna og skipuleggja vinnustaði þekki þessar reglur og fari eftir þeim á hönnunarstigi. Með því er hægt að draga verulega úr erfiðleikum sem tengjast því að handleika byrðar.

Reglur um skjávinnu
Vinnueftirlitið hefur sett sérstakar reglur um skjávinnu og ná þær til starfsmanna sem nota tölvu við umtalsverðan hluta vinnu sinnar. Með því er átt við um tvo tíma á dag. Reglurnar gilda ekki um stýrihús ökutækja eða vélbúnaðar né tölvukerfi um borð í flutningatækjum.

Í 3. gr reglnanna segir:„Atvinnurekendur skulu sjá til þess að gerð sé úttekt á verkstöðvum í því skyni að meta hvaða áhrif þær hafa á starfsmenn með tilliti til öryggis og hollustu, einkum að því er varðar hugsanlega áhættu fyrir sjón og líkamlegt og andlegt álag.“ Reglur þessar taka til upplýsingaskyldu atvinnurekenda en í 6. gr. stendur: „Starfsmenn skulu fá upplýsingar um alla þætti öryggis og hollustu er tengjast verkstöðvum þeirra, einkum upplýsingar um ráðstafanir tengdar úttekt á vinnustað, daglegri vinnutilhögun og augn- og sjónvernd þeirra.“

Í 7. gr. stendur: „Atvinnurekanda ber að skipuleggja vinnu starfsmanna á þann hátt að dagleg skjávinna sé rofin reglulega með hléum eða vinnu af öðru tagi sem minnkar álag við skjávinnu.“ Hér vantar skýringu á því hvað átt er við með reglulega. Það verður því að meta í hverju tilviki fyrir sig. Til viðmiðunar má nefna að fólki sem vinnur stöðugt við tölvu er gjarnan ráðlagt að taka sér 5-10 mínútna hlé á hverjum klukkutíma eða í 2-3 mínútur á tuttugu mínútna fresti.