Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins




Efni á þessari síðu:
Upplýsingar um B-deild Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins
Reglur um útlán til sjóðfélaga í Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins



Upplýsingar um B-deild Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins

Iðgjald
Iðgjald til B-deildar sjóðsins er 10% af dagvinnulaunum, persónuuppbót, orlofsuppbót og vaktaálagi. Greiðir sjóðfélagi 4% og launagreiðandi 6%. Þegar sjóðfélagi hefur greitt iðgjald til sjóðsins í 32 ár falla iðgjaldagreiðslur hans af dagvinnulaunum, persónuuppbót og orlofsuppbót niður. Þó er sjóðfélaga, er gegnt hefur um lengri eða skemmri tíma hlutastarfi, heimilt að greiða áfram iðgjald til sjóðsins af dagvinnulaunum sínum allt að því marki að jafngildi iðgjaldagreiðslu af launum fyrir fullt starf í 32 ár. Sjóðfélagi, sem kýs að taka lífeyri samkvæmt 95 ára reglunni, þarf að greiða áfram að 95 ára markinu. Þó að iðgjaldagreiðslur sjóðfélaga falli niður vegna greiðslutíma í 32 ár eða skv. 95 ára reglunni, á að greiða áfram iðgjald til B-deildar af vaktaálagi. Eftir að iðgjaldagreiðslur sjóðfélaga falla niður skv. framansögðu greiðir launagreiðandi 10% iðgjald til sjóðsins af sömu launum.

Lífeyrir
Fjárhæð lífeyris frá B-deild sjóðsins við upphaf lífeyristöku fer eftir því hve langan tíma sjóðfélagi hefur greitt iðgjald, starfshlutfalli hans á hverjum tíma og þeim dagvinnulaunum sem greidd eru fyrir það starf sem sjóðfélagi gegndi síðast. Við upphaf lífeyristöku er lífeyrir þannig reiknaður sem hlutfall af launum fyrir síðasta starf sjóðfélagans. Hafi sjóðfélagi gegnt hærra launuðu starfi í að minnsta kosti 10 ár skal þó miða lífeyrisgreiðslur við þetta hærra launaða starf. Eftir að taka lífeyris úr B-deild hefst geta lífeyrisgreiðslur breyst eftir tveimur mismunandi reglum. Lífeyrisþegar í árslok 1996 og þeir sem hefja töku lífeyris úr B-deild sjóðsins eftir það tímamark í beinu framhaldi af starfi, geta valið eftir hvorri reglunni lífeyrisgreiðslur þeirra breytast.

Meðaltalsreglan
Önnur reglan er þannig að lífeyrir breytist mánaðarlega í samræmi við meðalbreytingar sem verða á föstum launum opinberra starfsmanna fyrir dagvinnu. Hagstofa Íslands reiknar þessar breytingar. Hjá þeim sem taka lífeyri eftir þessari reglu tekur lífeyrir sömu breytingum og verða að meðaltali á föstum launum opinberra starfsmanna fyrir dagvinnu.

Eftirmannsreglan
Hin reglan er þannig að lífeyrir fylgir breytingum er verða á launum sem á hverjum tíma eru greidd fyrir það starf sem sjóðfélaginn gegndi síðast, eða eftir atvikum breytingum á launum fyrir hærra launað starf sem sjóðfélaginn gegndi í a.m.k. 10 ár. Samkvæmt þessari reglu fylgja lífeyrisgreiðslur breytingum á launum eftirmanna í starfi.

Eftir hvaða reglu fer lífeyrir?
Lífeyrisþegar við árslok 1996 og þeir sjóðfélagar sem urðu áfram í B-deild sjóðsins og fá þaðan lífeyri í beinu framhaldi af starfi sem veitir þeim rétt til aðildar að deildinni, geta valið eftir hvorri reglunni þeir taka lífeyri. Lífeyrir úr B-deild sjóðsins, til þeirra sem færðu sig yfir í A-deildina, fer eftir meðaltalsreglunni. Sama á við um lífeyri þeirra sem eiga geymd réttindi hjá B deild. Lífeyrisgreiðslur til félaga í PFÍ taka breytingum samkvæmt meðaltalsreglu vegna breytinga á rekstrarformi Pósts og síma sem tóku gildi 1. janúar 1997.

Flutningur úr B-deild í A-deild
Þó svo sjóðfélagi, sem rétt á til að vera í B-deild sjóðsins, hafi fært sig í A-deildina, þá fluttist sá réttur sem hann ávann sér fyrir þessa breytingu ekki milli deilda. Áunnin réttindi verða áfram í B-deildinni og um þau gilda þær reglur sem almennt gilda um geymd réttindi hjá deildinni. Þar má m.a. benda á að 20% viðbótarréttur vegna makalífeyris greiðist ekki þegar um geymd réttindi er að ræða. Réttur hjá B-deildinni fer þá eftir því hversu lengi sjóðfélagi hefur greitt til sjóðsins og þeim launum sem greidd voru fyrir starf hans þegar tilfærsla milli deilda átti sér stað. Frá þeim tíma fylgir fjárhæð áunnins réttar hjá B-deildinni meðalbreytingum sem verða á föstum launum opinberra starfsmanna fyrir dagvinnu. Sjóðfélagi, sem fært hefur sig úr B-deild sjóðsins í A-deild, getur ekki hafið töku lífeyris úr B-deildinni fyrr en hann hefur látið af þeim störfum sem veitt gætu aðild að deildinni, og ekki fyrr en við 65 ára aldur. Skiptir þá ekki máli þó svo hann hafi byrjað töku lífeyris frá A-deild sjóðsins.

Geymd réttindi
Sama regla gildir um þá, sem eiga geymd réttindi hjá B-deildinni vegna þriggja ára eða lengri greiðslutíma, þ.e. þá sjóðfélaga, sem greitt hafa iðgjald til sjóðsins, eru hættir störfum sem veita þeim rétt til aðildar að honum, en eru ekki byrjaðir að taka lífeyri. Hjá þeim fylgir fjárhæð áunnins réttar einnig meðalbreytingum á föstum launum opinberra starfsmanna fyrir dagvinnu frá því þeir hættu iðgjaldagreiðslum til sjóðsins. Hafi þeir látið af þeim störfum fyrir árslok 1996 er þó miðað við þau laun, sem starfinu fylgdu til ársloka 1996, en eftir það breytist áunninn réttur samkvæmt framangreindri meðaltalsreglu.

Ellilífeyrir
Um útreikning á ellilífeyri frá B-deild sjóðsins gilda tvær mismunandi reglur, almenna reglan og 95 ára reglan.

Almenna reglan
Almenna reglan er að hver sjóðfélagi, sem orðinn er 65 ára og látið hefur af störfum, á rétt á lífeyri. Fyrir hvert ár, sem iðgjald er greitt í sjóðinn af fullu starfi, ávinnst 2% lífeyrisréttur. Fyrir hlutastörf ávinnst hlutfallslega lægri lífeyrisréttur, t.d. 1% fyrir hvert ár í hálfu starfi. Sá, sem fylgir þessari reglu, greiðir í sjóðinn í allt að 32 ár og ávinnur sér 2% lífeyrisrétt fyrir hvert ár í fullu starfi. Hafi sjóðfélagi greitt í sjóðinn í 32 ár áður en hann verður 65 ára og fær rétt til töku lífeyris, bætist 1% við lífeyrisrétt hans fyrir hvert ár í fullu starfi eftir það og að 65 ára aldri. Ef starfsmaður heldur áfram störfum eftir 65 ára aldur bætast 2% á ári við þegar áunninn rétt.

Dæmi:

– Sjóðfélagi byrjar að greiða í sjóðinn 25 ára.

– Hann greiðir í sjóðinn af fullu starfi í 32 ár eða til 57 ára aldurs. Þá hefur hann áunnið sér 64%

– Frá 57 ára aldri til 65 ára aldurs bætir hann við sig 1% á ári eða alls 8%

– Láti sjóðfélaginn af störfum 65 ára fær hann alls 72%

– Starfi hann áfram til 70 ára aldurs bætir hann 2% við rétt sinn fyrir hvert ár
frá 65 ára aldri til 70 ára aldurs eða samtals 10% fyrir þessi ár. Lífeyrisréttur við 70 ára aldur verður þá alls 82%.

95 ára reglan
Þeir sjóðfélagar, sem orðnir eru a.m.k. 60 ára og greitt hafa iðgjald til sjóðsins í tilskilinn tíma, geta tekið lífeyri samkvæmt svokallaðri 95 ára reglu. Sjóðfélagar, sem velja þessa reglu, geta hafið töku lífeyris þegar samanlagður aldur þeirra og iðgjaldagreiðslutími er 95 ár. Sjóðfélagi, sem velur þessa reglu þarf að greiða iðgjald til sjóðsins þar til 95 ára markinu er náð. Lífeyrisréttur hans er 2% fyrir hvert ár í fullu starfi, en þó ekki meiri en 64% við 95 ára markið. Eftir að 95 ára markinu er náð fellur iðgjaldagreiðsla sjóðfélagans niður, en starfsmaður bætir við sig 2% lífeyrisrétti fyrir hvert ár í fullu starfi.

Dæmi:

– Sjóðfélagi byrjar að greiða í sjóðinn 25 ára. Hann velur 95 ára reglu og nær 95 ára markinu þegar hann verður 60 ára. Hann greiðir þá í sjóðinn í 35 ár (60+35=95).

– Sjóðfélagi þessi hefur rétt á að hefja töku lífeyris við 60 ára aldur. Áunninn ífeyrisréttur verður þá 64%

– Starfi hann áfram til 65 ára aldurs verður rétturinn 74%

– Starfi hann áfram til 70 ára aldurs verður rétturinn 84%

Örorkulífeyrir
Þeir sjóðfélagar í B-deild sjóðsins, sem þurfa að minnka við sig vinnu eða hætta störfum sökum örorku sem metin er 10% eða meira, eiga rétt á örorkulífeyri. Við mat á örorku er aðallega miðað við vanhæfni sjóðfélaga til að gegna starfi því er hann hefur gegnt og aðild hans að sjóðnum er tengd. Þrátt fyrir örorku á enginn rétt á örorkulífeyri meðan hann heldur fullum föstum launum fyrir starf það er hann gegndi, eða fær jafnhá laun fyrir annað starf. Fjárhæð örorkulífeyris úr B-deild sjóðsins reiknast á sama hátt og ellilífeyris nema að því leyti að örorkustigið er tekið inn í útreikninginn. Ef rekja má aðalorsök örorkunnar til starfsins skal þó reikna áunninn lífeyrisrétt eins og sjóðfélaginn hefði gegnt stöðu sinni til 65 ára aldurs.

Dæmi 1:

– Sjóðfélagi byrjar að greiða í sjóðinn 25 ára.

– Þegar hann verður 35 ára veikist hann eða lendir í slysi og verður að láta af störfum.

– Örorka, sem ekki er rakin til starfs sjóðfélagans, er metin 100%.

– Hann hefur þá greitt iðgjald til sjóðsins í 10 ár og örorkulífeyrisréttur hans er því 20%.

Dæmi 2:

– Sjóðfélagi byrjar að greiða í sjóðinn 25 ára.

– Þegar hann verður 35 ára veikist hann eða lendir í slysi og verður að láta af störfum.

– Aðalorsök örorku mannsins er rakin til starfs hans og er örorkan metin 100%.

– Örorkulífeyrisréttur hans reiknast þá 20% vegna þeirra ára sem hann hefur greitt til sjóðsins, að viðbættum 52% sem maðurinn hefði bætt við rétt sinn ef hann hefði gegnt starfi sínu til 65 ára aldurs.

– Örorkulífeyrisréttur í þessu dæmi verður því 72% við 35 ára aldurinn.

Makalífeyrir
Ef sjóðfélagi andast og lætur eftir sig maka á lífi, á hinn eftirlifandi maki rétt til lífeyris úr sjóðnum. Upphæð makalífeyris frá B-deild sjóðsins er helmingur af áunnum ellilífeyrisrétti hins látna sjóðfélaga. Þar við bætast 20% af launum þeim er lífeyrisrétturinn miðast við, ef hinn látni sjóðfélagi hefur uppfyllt eitt af eftirgreindum skilyrðum:

a) Verið í starfi er veitti honum aðild að sjóðnum við andlátið.

b) Verið byrjaður að taka lífeyri fyrir andlátið og upphaf lífeyristöku hans hafi verið í beinu framhaldi af starfi sem veitti honum aðild að deildinni.

c) Hafði greitt iðgjald til sjóðsins af fullu starfi í 15 ár eða lengur og ekki greitt iðgjald til annars lífeyrissjóðs eftir að greiðslum til þessa sjóðs lauk. 20% viðbótarréttur greiðist ekki vegna geymdra réttinda í B-deild, þ.e. þegar sjóðfélagi hefur verið hættur aðild að deildinni án þess að vera byrjaður að taka lífeyri. Þetta á m.a. við um þá sem fært hafa sig yfir í A-deild en eiga geymd réttindi hjá B-deild.
Látist sjóðfélagi, sem fært hefur sig á milli deilda, áður en hann hefur greitt tilskilinn tíma til A-deildar til þess að framreikningsréttur myndist þar, greiðist þó 20% viðbótarréttur úr B-deild.
Makalífeyrir frá B-deild sjóðsins er greiddur svo lengi sem eftirlifandi maki er á lífi. Réttur til makalífeyris fellur þó niður ef makinn gengur í hjónaband að nýju.



Reglur um útlán til sjóðfélaga í Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins

1. gr. Gildissvið
Reglur þessar gilda fyrir allar deildir Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins og Lífeyrissjóð hjúkrunarfræðinga.

2. gr. Lánsréttur
Hver sá sem greiðir eða hefur einhvern tíma greitt í Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins eða Lífeyrissjóð hjúkrunarfræðinga á rétt á lífeyrissjóðsláni. Sama gildir um þá sem átt gætu aðild að A-deild Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins, þótt svo þeir hafi aldrei greitt til sjóðsins (Aðilar að stéttarfélögum opinberra starfsmanna).

3. gr. Lánsupphæðir og lánskjör
Hámark lánsfjárhæðar er að jafnaði kr. 4.000.000.00. Umsækjendur geta þó fengið hærra lán að undangengnu sérstöku mati á greiðslugetu sinni auk þess sem gerðar eru ríkari kröfur varðandi mat á veðhæfni eignar. Verði heildarskuld vegna nýs láns og eldri lána innan við 4 milljónir kr. , ber umsækjanda að skila upplýsingum um tekjur og skuldir sbr. 2. mgr.6. gr.reglna þessarra. Óski umsækjandi eftir láni umfram þessi mörk, þarf hann að skila nákvæmara mati á greiðslugetu sinni frá viðskiptabanka sínum eða öðrum til þess bærum aðila og mun lífeyrissjóðurinn í því tilfelli meta lánshæfi umsækjanda samkvæmt sömu reglum og gilda hjá Íbúðarlánasjóði. Sömu reglur um sérstakt greiðslumat gilda sé umsækjandi ekki eigandi þess veðs sem boðið er fram og lán er hærra en 1 milljón kr. Lánstími er 5-30 ár að vali lántakanda.- Ársvextir í okt. 2001 eru 6,31 % og breytilegir samkvæmt ákvörðun stjórna sjóðanna.


4. gr. Gjalddagar og afborganir
Gjalddagar eru 1-2-3-4-6 eða 12 á ári skv vali lántakanda.- Lántakandi getur valið milli láns með jöfnum afborgunum og láns með jöfnum greiðslum vaxta og afborgana (annuitetsláns).

5. gr. Veðtrygging
Lán er veitt gegn veði í íbúðarhúsnæði. Nýja lánið ásamt lánum sem framar standa í veðröð mega að hámarki vera 65% af fasteignamati eignarinnar. Í stað 65% af fasteignamati má þó miða við 55% af sölumati löggilds fasteignasala sem skal valinn í samráði við starfsmenn sjóðsins.

Skerða má lánsupphæð eða fella lánveitingu niður með öllu ef fasteignamat hins framboðna veðs er lægra en 3 milljónir. Sama gildir ef eignir eru mjög gamlar eða ef þær eru á markaðssvæðum þar sem hús eru ill- eða óseljanleg. Þegar sótt er um lán umfram 4 milljónir gilda jafnframt þær reglur að lánveitandi mun meta sérstaklega eða krefjast sérstaks mats á veðhæfni framboðinnar eignar, m.a. m.t.t. aldurs og ástands hennar oµg markaðar fyrir íbúðarhúsnæði þar sem hún er.

Hús í smíðum telst veðhæft sé lagt fram fokheldisvottorð og brunatryggingarvottorð, ásamt sölumati og er þá miðað við 60% matsupphæðar. Lánveitandi má hverju sinni krefjast mats á fasteign, álíti hann sérstaka ástæðu til þess. Ef talin er þörf á frekari upplýsingum um veðið, er jafnframt heimilt að krefjast fyllri gagna áður en til lánveitingar kemur.

Eigandaveðleyfi: Sé lántakandi ekki eigandi að þeirri fasteign sem fram er boðin til tryggingar, þarf að skila þar til gerðu eyðublaði, undirrituðu af veðleyfisgjafa, þar sem hann staðfestir að hann hafi kynnt sér efni þess.- Einnig nægir að veðleyfisgjafi útbúi sérstaka yfirlýsingu um að honum sé ljós sú ábyrgð, sem á hann getur fallið vegna veðheimildarinnar. Ef veðleyfi er veitt vegna láns umfram kr.1.000.000.00. skal yfirlýsing veðleyfisgjafa fela í sér að hann hafi kynnt sér tilskilið greiðslumat sem umsækjandi þarf að leggja fram skv. 3. gr.

6. gr. Lánsumsókn og afgreiðsluháttur
Lánsumsókn skal vera skrifleg. Áður en lánið er afgreitt skal umsækjandi skila veðbókarvottorði um þá eign sem veðsetja skal. Jafnframt skal fylgja vottorð um fasteignamat og brunabótamat, sé eign ekki metin sérstaklega. Umsækjandi þarf að útfylla og skila sérstöku eyðublaði um áætlaða greiðslubyrði og tekjur. Heimilt að synja um lánveitingu liggi það ljóst fyrir að umsækjandi ræður ekki við þá skuldbindingu sem lántakan hefði í för með sér.

7. gr. Afgreiðslufrestur
Afgreiðslufrestur lífeyrissjóðslána er 1/2 mánuður frá því að umsókn ásamt fullnægjandi fylgigögnum berst.

8. gr. Uppgreiðsla
Lántakandi má greiða lán sitt upp hvenær sem er á lánstímabilinu ef hann óskar þess.

9. gr. Lántökukostnaður
Lántökugjald er 1,5% fyrir þá sem ekki hafa greitt iðgjald til sjóðsins á síðustu 6 mánuðum, en 1% fyrir þá sem greitt hafa í einn eða fleiri mánuði af síðustu 6 og fyrir þá sem fá greiddan lífeyri hjá sjóðnum..

10. gr. Innheimtugjöld
Tekin eru eftirfarandi gjöld vegna innheimtu lífeyrissjóðslána:

Innheimtugjöld Krónur
Tilkynningar- og greiðslugjald (hver seðill) 200
Ítrekun 300
Lokaaðvörun 400
Innheimtubréf lögfræðings 4000
Greiðsluáskorun 3000
Uppboðsbeiðni 2000
Mót við uppboð 3000
Kröfulýsingar 2000


11. gr. Endurskoðun
Útlánareglur skulu endurskoðaðar eigi sjaldnar en tvisvar á ári. Reglur þessar gilda frá og með 15. september 2001. Gjaldstofn fyrir iðgjald til B-deildar sjóðsins skal vera þau föstu laun fyrir dagvinnu, persónuuppbót og orlofsuppbót sem starfi sjóðfélaga fylgja á hverjum tíma samkvæmt kjarasamningum eða kjaraákvörðunum á grundvelli laga nr. 94/1986, um kjarasamninga opinberra starfsmanna og laga nr. 120/1992, um Kjaradóm og kjaranefnd.

Taki sjóðfélagi ekki laun samkvæmt kjarasamningum eða kjaraákvörðunum eins og að framan greinir skulu iðgjöld greidd af viðmiðunarlaunum, sem stjórn sjóðsins ákveður. Viðmiðunarlaunin skulu svara til þeirra launa, sem greidd eru fyrir dagvinnu í sambærilegum störfum skv. framangreindum kjarasamningum eða úrskurðum Kjaradóms og kjaranefndar. Gjaldstofn fyrir iðgjald þeirra, sem fengið hafa heimild til áframhaldandi aðildar að Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins vegna niðurlagningar á stöðu eða starfi,
skv. grein 17.e. skal vera þau laun sem hann hafði og greitt var af þegar staða hans var lögð niður. Eftir það taki þau laun breytingum til samræmis við meðalbreytingar, sem verða á launum opinberra starfsmanna fyrir dagvinnu sbr. 72. grein.

Hjá vaktavinnufólki, þ.e. sjóðfélögum, sem hafa vinnutíma sem hreyfist með reglubundnum hætti og eiga rétt til sérstaks viðbótarlífeyris, skal vaktaálag vera iðgjaldsstofn. Sama gildir um næturverði og starfsfólk sem hefur vinnuskyldu eingöngu á tímabilinu frá kl. 22.00 - 09.00 og skal þá álagsgreiðslan vera iðgjaldsstofn. Iðgjöldum skv. þessari málsgrein skal haldið aðgreindum frá öðrum iðgjöldum sjóðfélaga.